Projekt domu to proces, który zaczyna się od rozmowy
Jeśli zastanawiasz się, jakie rozwiązania sprawdzą się w Twojej inwestycji, zapraszamy do kontaktu z Remo Design.
Chętnie przeprowadzimy Cię przez cały proces – od koncepcji po projekt budowlany.
Dom jednorodzinny na Śląsku a wybór działki
Dom jednorodzinny na Śląsku a wybór działki
Jak projekt dopasowuje się do lokalnych warunków
2025-12-10
Budowa domu jednorodzinnego na Śląsku zaczyna się dużo wcześniej niż od wyboru projektu – od świadomego wyboru działki. Ukształtowanie terenu, sąsiedztwo, zapisy MPZP lub WZ, kierunki świata, dominujące wiatry czy natężenie hałasu sprawiają, że ten sam dom będzie funkcjonował zupełnie inaczej w Mikołowie, Gliwicach i Katowicach-Podlesiu. W artykule pokazujemy, jak pracownia Remo Design analizuje lokalne uwarunkowania i przekłada je na konkretne decyzje projektowe, które później wprost przekładają się na komfort życia mieszkańców.
Decyzja o budowie domu jednorodzinnego na Śląsku bardzo szybko sprowadza się do jednego, pozornie prostego pytania: którą działkę wybrać. W praktyce nie chodzi tylko o metraż i cenę. Każdy grunt niesie ze sobą określone ograniczenia, ale też możliwości, które projektant może twórczo wykorzystać. Od tego, jak bardzo projekt domu będzie zsynchronizowany z działką, zależy komfort przyszłych mieszkańców, koszty budowy i eksploatacji, a nawet wartość nieruchomości w przyszłości.
Śląsk jest pod tym względem wyjątkowy. Gęsta zabudowa śródmieść, powojenne osiedla jednorodzinne, tereny poprzemysłowe, zielone przedmieścia i otwarte pola na obrzeżach aglomeracji tworzą mozaikę krajobrazów. Ten sam dom postawiony w Mikołowie, Gliwicach czy Katowicach Podlesiu będzie funkcjonował inaczej, choć rzut i metraż pozostaną identyczne. Rolą pracowni architektonicznej Remo Design jest przełożenie lokalnych uwarunkowań na język architektury i dopasowanie projektu do konkretnego miejsca.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak pracujemy na co dzień, zajrzyj do zakładki O nas, gdzie szerzej opisujemy zespół i filozofię projektowania pracowni Remo Design.
Miejscowy plan albo decyzja o warunkach zabudowy
Pierwszym filtrem przy wyborze działki powinny być dokumenty planistyczne gminy. Na Śląsku różnice między sąsiednimi miejscowościami są szczególnie widoczne.
Jeżeli obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, określa on między innymi:
- przeznaczenie terenu (zabudowa jednorodzinna, bliźniacza, szeregowa, usługowa),
- nieprzekraczalne lub obowiązujące linie zabudowy,
- maksymalną wysokość budynku i liczbę kondygnacji,
- dopuszczalny kąt nachylenia dachu, kształt połaci, często także kierunek kalenicy,
- intensywność zabudowy i wymagany udział powierzchni biologicznie czynnej,
- zasady sytuowania garaży, miejsc postojowych i ogrodzeń.
Zdarza się, że pozornie atrakcyjna działka w praktyce nie pozwala na realizację domu, o jakim myśli inwestor: zbyt wąski pas zabudowy, obowiązek dachu stromego tam, gdzie marzył się płaski, ograniczenia wysokości, które uniemożliwiają pełne poddasze użytkowe. Na terenach bez planu konieczna jest decyzja o warunkach zabudowy, która również opiera się na analizie otoczenia i wprowadza konkretne parametry.
Na etapie rozważania zakupu warto przekazać dokumenty projektantowi. Pracownia, która na co dzień pracuje w śląskich gminach, jest w stanie bardzo szybko ocenić, czy dany grunt pozwoli na racjonalny projekt domu jednorodzinnego, czy wymusi szereg kompromisów. W ramach naszej oferty projektowej pomagamy inwestorom już na etapie wyboru działki, zanim zapadnie ostateczna decyzja o zakupie.
Kształt, wielkość i proporcje działki
Drugi etap to analiza samego gruntu. Nie chodzi tylko o powierzchnię w metrach kwadratowych, ale o proporcje, szerokość frontu i sposób, w jaki działka wpisuje się w układ ulicy.
Działki szerokie, rozłożyste, typowe dla wielu części Mikołowa czy Podlesia, pozwalają swobodnie kształtować bryłę domu parterowego lub niskiego piętrowego z rozbudowaną strefą ogrodową. Można zaprojektować naturalny podział na część reprezentacyjną od strony ulicy i bardziej kameralną od strony ogrodu, przewidzieć osobne tarasy poranne i wieczorne.
W Gliwicach czy wybranych dzielnicach Katowic częściej spotyka się grunty węższe, głębokie, między istniejącą zabudową. Tu projektant musi precyzyjnie dobrać szerokość domu, aby zmieścić go między granicami, zachowując wymagane odległości i jednocześnie zapewniając rozsądny rzut wnętrza. Często konieczne jest zaprojektowanie domu piętrowego z bardziej zwartą bryłą i precyzyjnie przemyślanym układem okien, aby zapewnić doświetlenie, a jednocześnie prywatność.
W praktyce wybór działki to wybór sposobu mieszkania: czy ważniejszy jest duży ogród i parterowy dom rozłożony na planie litery L, czy raczej kompaktowa bryła piętrowa na miejskiej działce z mniejszym ogrodem, ale za to dobrym dostępem do infrastruktury. Różne scenariusze zabudowy pokazujemy w naszych realizacjach Remo Invest, gdzie widać, jak ten sam metraż może funkcjonować na odmiennych działkach.
„Dobrze zaprojektowany dom nie walczy z działką. Korzysta z jej potencjału – z ukształtowania terenu, światła, widoków i naturalnych ekranów, które daje otoczenie”
- Remo Design
Orientacja względem stron świata i nasłonecznienie
Śląski klimat sprzyja temu, aby świadomie korzystać ze słońca. Dobrze zaprojektowany dom jednorodzinny na Śląsku może znacząco zmniejszyć rachunki za ogrzewanie i poprawić komfort życia wyłącznie dzięki właściwemu ustawieniu względem stron świata.
Idealnie jest, gdy wjazd na działkę znajduje się od północy lub wschodu. Wtedy część frontowa z garażem, pomieszczeniami technicznymi i komunikacją może stanowić naturalną barierę od chłodniejszych stron, a strefa dzienna z dużymi przeszkleniami otwiera się na południe i zachód, kierując się ku ogrodowi. Taras od południowego zachodu pozwala korzystać ze słońca w godzinach popołudniowych i wieczornych, kiedy dom żyje najbardziej.
W rzeczywistości często trzeba szukać kompromisów. Działka narożna, wjazd od zachodu, zacienienie przez sąsiednie budynki albo wysoki las po jednej stronie wymuszają bardziej złożone rozwiązania: dziedziniec wewnętrzny, dwa tarasy o różnych ekspozycjach, niestandardowe usytuowanie kuchni czy salonu. Właśnie tutaj doświadczenie projektanta jest bezcenne. Analiza ruchu słońca, cieni rzucanych przez istniejące i planowane budynki, a także możliwość przyszłej zabudowy sąsiednich działek decydują o tym, czy za kilka lat dom nadal będzie przyjemnie doświetlony, czy stanie się mroczny i odcięty od ogrodu.
Warto również pamiętać o perspektywie instalacji fotowoltaicznej. Już na etapie koncepcji można przewidzieć odpowiednio ułożone połacie dachu lub płaski dach z miejscem na panele, tak aby instalacja była efektywna, a jednocześnie nie zaburzała kompozycji bryły. Zagadnienia związane z bryłą, przeszkleniami i energooszczędnością rozwijamy szerzej w artykule: „Nowoczesne rozwiązania architektoniczne w domach jednorodzinnych”.
Ukształtowanie terenu i warunki gruntowe
Na Śląsku rzadko mamy do czynienia z zupełnie płaskimi polami bez historii. Nachylenie terenu, ślady dawnej działalności górniczej, niejednorodne grunty czy wysoki poziom wód gruntowych są częstymi wyzwaniami.
Działka na stoku może być ogromnym atutem. Pozwala w naturalny sposób wkomponować w bryłę garaż w przyziemiu, zaprojektować strefę dzienną na podwyższeniu z widokiem na dolinę, stworzyć tarasy schodzące w dół ogrodu. Jednak wymaga to dobrego projektu konstrukcyjnego, rozsądnego rozwiązania odwodnienia i przemyślenia dojść pieszych. Bez tego różnica poziomów zamieni się w uciążliwość codzienną.
Na terenach pogórniczych lub w sąsiedztwie dawnych hałd niezbędne są badania geotechniczne i, w razie potrzeby, projekt zabezpieczenia przed ewentualnymi deformacjami gruntu. To nie jest etap, na którym warto oszczędzać. Dobrze zaprojektowane fundamenty i płyta fundamentowa dopasowana do warunków gruntowych znacząco zwiększają bezpieczeństwo całej inwestycji.
Wysoki poziom wód gruntowych z kolei może ograniczyć sens budowy pełnego podpiwniczenia, ale jednocześnie podpowiada inne rozwiązania: płytsze posadowienie, brak piwnicy, wyższy parter, taras na podwyższeniu, starannie zaprojektowane odwodnienie.
Sąsiedztwo, hałas i widoki
Dom jednorodzinny na Śląsku bardzo często powstaje w istniejącej tkance miejskiej lub podmiejskiej, w sąsiedztwie dróg, linii kolejowych czy zakładów przemysłowych. Działka z pięknym widokiem na las może być jednocześnie zlokalizowana przy ruchliwej ulicy. Teren w głębi spokojnego osiedla może z kolei sąsiadować z przyszłą inwestycją deweloperską.
Na tym etapie projektant patrzy szerzej niż sam inwestor. Analizuje:
• natężenie ruchu i możliwy hałas w różnych porach dnia,
• potencjalne źródła zapachów i zanieczyszczeń powietrza,
• kierunki, z których otwierają się najciekawsze widoki,
• sposób, w jaki zabudowa sąsiednia wpływa na prywatność ogrodu.
Rezultatem może być decyzja, aby główne przeszklenia salonu otworzyć nie na ulicę, lecz na boczny ogród, nawet kosztem nietypowego układu rzutu. Czasem dobrym rozwiązaniem jest częściowe wyniesienie tarasu ponad poziom terenu albo stworzenie kameralnego patio od strony mniej oczywistej, ale spokojniejszej.
Infrastruktura i kontekst życia na co dzień
Ostatni, lecz dla wielu inwestorów decydujący filtr to infrastruktura. Szybki dojazd do pracy, szkoły i przedszkola, możliwość skorzystania z komunikacji miejskiej, bliskość terenów rekreacyjnych, dostęp do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej, jakość drogi dojazdowej składają się na jakość codziennego życia.
Z perspektywy projektu domu istotne jest również miejsce włączenia mediów do budynku, szerokość pasa drogowego, sposób, w jaki samochody będą wjeżdżać i wyjeżdżać z posesji. Inaczej będzie wyglądał podjazd i strefa wejściowa w spokojnej uliczce Podlesia, a inaczej przy ruchliwej drodze wylotowej z Gliwic. Architekt może tak ukształtować zagospodarowanie terenu, aby wygodnie parkować, nie zasłaniając bryły domu samochodami i zachowując czytelny, elegancki front. Jeżeli jesteś na etapie planowania całej inwestycji, warto sięgnąć również po tekst: „Jak przygotować się do budowy domu – przewodnik inwestora krok po kroku”, który porządkuje kolejne decyzje organizacyjne i finansowe.
Ten sam projekt w trzech lokalizacjach
Dobrym sposobem, aby zrozumieć znaczenie działki, jest wyobrażenie sobie tego samego domu jednorodzinnego w trzech typowych śląskich lokalizacjach.
W Mikołowie dom stoi na łagodnie opadającej działce w sąsiedztwie lasu. Z jednej strony mamy luźną zabudowę jednorodzinną, z drugiej zieleń. Tutaj projektant może pozwolić sobie na duże przeszklenia salonu od strony ogrodu, taras biegnący wzdłuż całej elewacji i delikatne przenikanie wnętrza z otoczeniem. Bryła domu może być nieco bardziej rozłożysta, z częścią parterową przeznaczoną na strefę dzienną i sypialnię główną.
W Gliwicach ten sam rzut trafia na działkę w zwartej zabudowie. Od ulicy dom sąsiaduje z sąsiadującą ścianą, od drugiej strony z ogrodem sąsiadów. Tutaj konieczne staje się ograniczenie przeszkleń od strony ulicy, wprowadzenie wyraźniejszej strefy wejściowej z wiatrołapem i przewidzenie ogrodu bardziej w głąb działki. Taras staje się bardziej kameralnym patio, częściowo osłoniętym od spojrzeń. Konstrukcja ścian i stolarka muszą lepiej chronić przed hałasem miejskim.
W Katowicach Podlesiu ten sam dom stoi na otwartej, wietrznej działce na obrzeżu zabudowy. Widok na pola jest ogromnym atutem, ale wiatr bywa dokuczliwy. Projektant decyduje się więc na ukształtowanie bryły tak, aby osłonić główny taras, tworząc coś w rodzaju podwórza schowanego za skrzydłem domu. Zadaszenie tarasu zapewnia cień latem, a jednocześnie pozwala korzystać z ogrodu mimo wiatru. Przeszklenia są przemyślane tak, aby dom nie przegrzewał się w upalne dni, a zimą nie tracił nadmiernie ciepła.
We wszystkich trzech przypadkach rzut może pozostać zbliżony. Zmienia się jednak orientacja, układ okien, forma tarasu, sposób posadowienia. To pokazuje, że wybór działki na Śląsku jest równie ważny jak wybór samego projektu, a obie decyzje powinny być podejmowane równolegle.
W praktyce najbezpieczniejszym scenariuszem jest kontakt z pracownią projektową jeszcze przed zakupem działki.
Architekt jest w stanie w ramach krótkiej analizy:
• sprawdzić zapisy planu miejscowego lub warunków zabudowy,
• ocenić realne możliwości zabudowy pod kątem wielkości i proporcji domu,
• wskazać potencjalne problemy techniczne związane z gruntem i ukształtowaniem terenu,
• zaproponować wstępny sposób ustawienia bryły względem stron świata,
• oszacować, czy projekt domu jednorodzinnego, który inwestor ma na myśli, jest możliwy do zrealizowania na danej działce.
Remo Design jako pracownia powiązana z Generalnym Wykonawcą Remo Invest łączy perspektywę biura projektowego z doświadczeniem wykonawcy. Oznacza to znajomość śląskich realiów planistycznych, praktyczne doświadczenia z placu budowy i świadomość kosztów rozwiązań konstrukcyjnych, które na papierze wyglądają efektownie, a w praktyce okazują się trudne w realizacji.
Dla inwestorów, którzy chcą powierzyć jednej firmie zarówno projekt, jak i realizację, przygotowaliśmy usługę „Zaprojektuj i wybuduj”, obejmującą prowadzenie domu jednorodzinnego od pierwszej koncepcji po oddanie budynku do użytkowania.
Dobrze zaprojektowany dom jednorodzinny na Śląsku zaczyna się nie od katalogu gotowych rzutów, ale od mapy i świadomego wyboru działki. Im wcześniej architekt pojawi się po stronie inwestora, tym większa szansa, że budynek będzie rzeczywiście dopasowany do miejsca, w którym powstanie, a nie jedynie „wstawiony” w przypadkowy kontur.
Jeżeli rozważasz zakup działki lub chcesz omówić konkretną lokalizację, zapraszamy do kontaktu przez formularz w zakładce „Kontakt”, a także do przejrzenia pozostałych artykułów w Strefie wiedzy, gdzie systematycznie opisujemy kolejne etapy projektowania i budowy domu.
Opublikuj :
Ostatnie wpisy
Zaprojektuj swój dom z Remo Design
Specjalizujemy się w projektowaniu spersonalizowanych, unikalnych domów jednorodzinnych – w pełni dopasowanych do potrzeb, trybu życia i oczekiwań inwestora.